Toch een mooi beleggingsjaar

2017-01-03-figuur-1-msci-world-2016-gs2016 was technisch een zeer bewogen jaar. We begonnen het jaar met een forse daling op de aandelenmarkten, als gevolg van tegenvallende berichten uit China. Daarna zijn we langzaam hersteld en ondanks de Brexit eind Juni heeft dit herstel zich in het derde kwartaal verder doorgezet. In het laatste kwartaal van 2016 stegen de aandelenmarkten verder ondanks of juist dankzij de verkiezing van Trump als nieuwe president van de Verenigde Staten. Voor obligaties gold juist dat het jaar zeer positief begon, maar met koersdalingen werd afgesloten. Uiteindelijk resteerde er nog een kleine koerswinst voor obligaties ten opzichte van begin van het jaar.

Terugblik afgelopen kwartaal

Afgelopen maanden draaide het om politiek in de Westerse wereld. En wederom pakten veel zaken anders uit dan verwacht. Met name de verkiezing van Trump als nieuwe president van de Verenigde Staten begin november was een complete “verrassing”. Er was namelijk voorspeld dat Hillary Clinton de verkiezingen zou gaan winnen. En als de Republikein al zou gaan winnen, dan voorspelden de beursgoeroes een crash op de financiële markten. Wederom bleek echter dat het heel gevaarlijk is om op voorspellingen af te gaan. Na de onverwachte uitkomst van de verkiezingen liepen de aandelenkoersen namelijk sterk op. Beleggers die wilden ‘profiteren’ van korte termijn koersschommelingen werden dus meerdere malen op het verkeerde been gezet. Gelukkig hebben wij een lange termijn beleggingsbeleid waarbij het niet vereist is om te reageren op al deze gebeurtenissen of op de waan van de dag. Zoals zo vaak zou actief handelen rendement hebben gekost, de beslissing om rustig te blijven juist niet.

Trumponomics

De onverwachte uitkomst van de strijd om het Amerikaanse presidentschap zorgde voor de nodige marktvolatiliteit. Beleggers rekenen erop dat de beloofde budgettaire stimulering en belastingverlagingen de groei in de Verenigde Staten een nieuwe impuls zullen geven, wat goed zal uitpakken voor de winstcijfers. Tegelijkertijd komen de capaciteitsgrenzen in zicht. De werkloosheid is gedaald tot onder het natuurlijke niveau en de bezettingsgraad blijft stijgen. De inflatieverwachtingen liepen dan ook op. Trump wordt door de financiële media zelfs al betiteld als “the inflation president”. Voor de Fed, het stelsel van Amerikaanse centrale banken, zijn de economische vooruitzichten aanleiding om de beleidsrente te verhogen. De marktverwachting beweegt inmiddels richting drie renteverhogingen voor eind 2017.

Obligaties2017-01-03-figuur-2-10-jaarsrente-vs-goud-en-duitsland-grijs-gs

Als gevolg van de hogere inflatieverwachtingen begonnen ook de kapitaalmarktrentes in de Verenigde Staten en Europa op te lopen na de Amerikaanse verkiezingen. Door het stijgen van de kapitaalmarkrentes daalden de obligaties aan het eind van het jaar in waarde. Wereldwijde obligaties (Barclays Global Aggregate index) daalden in deze periode met circa 3,25%. Beleggingen in korter lopende obligaties daalden ook in waarde maar wisten de schade te beperken door hun lagere rentegevoeligheid. Dit gold ook voor de obligatiefondsen die een breder mandaat hebben. Alleen het Robeco Lux-o-rente daalde iets meer dan de index. Tot en met oktober zat er nauwelijks verschil in het rendement tussen aandelen en obligaties. Uiteindelijk leverden aandelen echter een aanzienlijk hoger rendement op dan obligaties, waarbij obligaties ook dit jaar wel weer een beter rendement behaalden dan sparen.

Aandelen

Onze breed gespreide wereldwijde beleggingsaanpak bleek ook dit jaar haar vruchten weer af te werpen. De MSCI World index (wereldwijde aandelen) steeg in het afgelopen kwartaal met circa 8%, waardoor er in 2016 een totaal rendement in Euro’s is geboekt van circa 11%. Onze factor strategieën deden het zelfs nog een stukje beter, geholpen door value (waarde) aandelen en smallcaps (aandelen van kleinere bedrijven). Qua regio’s waren er in 2016 weer groter verschillen te zien. Europa heeft het van de grote blokken het slechts gedaan. Er zijn echter ook binnen Europa zeer uiteenlopende rendementen genoteerd, zo sloot de Londense FTSE 100 Index (mede dankzij een zwakkere koers van het Britse Pond) bijvoorbeeld met een winst van 14%, maar verloren de Portugese en Italiaanse beurzen meer dan 10%. De AEX Index wist een mooie winst te boeken van ruim 9%. Ook de Amerikaanse beurzen deden het wederom goed, met een rendement van 9,5%. In Euro’s is dit rendement, door het aantrekken van de Dollar zelfs 13,8%. Een goede regionale spreiding voegde dus ook in 2016 weer veel waarde toe. Al met al zijn we er in geslaagd om onze benchmark, de MSCI World, te verslaan.

Alternatieven

Gezien de lage, huidige directe rendementen op obligaties en het ogenschijnlijke hoge renterisico, bieden wij onze klanten de mogelijkheid om een gedeelte van het risico beperkende stuk van de portefeuilles te beleggen in alternatieven met beperkt risico. Deze alternatieven moeten zo min mogelijk gecorreleerd zijn met rentes en aandelenmarkten. Daar waar de obligaties de afgelopen periode daalden door het oplopen van de kapitaalmarktrentes, plusten deze alternatieven strategieën, ieder op zijn eigen manier. Het Done Hedge Fund waar we indirect in beleggen behaalde in november zelfs de beste maand sinds de oprichting van het fonds.

Vooruitblik

Met Trump aan het roer in de VS, taaie Brexit onderhandelingen voor de boeg, toenemende (politieke) onzekerheid in de eurozone maar bovenal het uiteenlopende monetair beleid van de Fed en ECB, kan 2017 grote rente- en valuta schommelingen laten zien. Daarnaast zal politiek in 2017 wederom een belangrijke rol gaan spelen, gelet op de vele verkiezingen op het Europese continent (Nederland, Frankrijk en Duitsland). Zoals u weet is ons beleid niet gestoeld op voorspellen wat er gaat gebeuren en als het dan gebeurd wat de impact ervan gaat zijn op de financiële markten. 2016 heeft maar weer eens bewezen dat dit ook geen verstandige aanpak zou zijn. Wij zorgen ervoor dat onze portefeuilles voldoen aan de door ons vereiste randvoorwaarden op het gebied van spreiding, transparantie en kosten en vertrouwen vervolgens op de kracht van de tijd. Tot op heden is deze op bewijs gebaseerde aanpak nog altijd succesvol geweest. Afgelopen jaar was daarvan een mooi voorbeeld.