Terugblik afgelopen kwartaal

Het vierde kwartaal van 2018 was teleurstellend. Aandelenmarkten gaven in oktober en december flink terrein prijs. De opgebouwde jaarwinst werd hiermee verspeeld wat resulteerde in een fors negatief rendement voor de wereldwijde aandelenmarkten. Dit was te wijten aan een mix van politieke en geopolitieke onrust in combinatie met afnemende economische en winstgroeiverwachtingen en onzekerheid over het beleid van de centrale banken voor 2019 en daarna.

Opvallend was het grote rendementsverschil binnen de beleggingscategorie aandelen. Amerikaanse aandelen presteerden een stuk beter dan Europese aandelen en die deden het weer een stuk minder slecht dan aandelen uit opkomende markten. Ook binnen het factorgedeelte van onze portefeuille waren flinke verschillen waar te nemen. Zo presteerden aandelen met een goed momentum en aandelen met lage volatiliteit een stuk beter dan aandelen met een lage waardering en aandelen van kleine en middelgrote bedrijven. In het laatste kwartaal zette deze trend zich door, wat negatief doorwerkte in onze modelportefeuilles. Al met al loonde het, het afgelopen jaar dus wederom om goed te spreiden.

De wereldwijde obligatiebeleggingen in de vorm van de Vanguard Global Bond Index Euro Hedged ETF herstelden enigszins in het afgelopen kwartaal en boden wat tegenwicht tegen de gedaalde aandelenkoersen. Per saldo konden de obligaties door de lage rente echter geen echt tegenwicht bieden en lieten ze voor het hele jaar een rendement optekenen van -1,11%. Naarmate er meer risico werd gelopen binnen obligaties liepen de negatieve rendementen verder op. In onze modelportefeuilles zijn echter weinig risicovollere obligaties opgenomen. Onze obligaties met kortere looptijden en variabele rente (zogenaamde floating rate notes) alsook onze alternatieve strategie in hedgefunds beperkten de schade verder.

Desalniettemin gaat 2018 de boeken in als een jaar waarin zowel wereldwijde aandelenbeleggingen alsook obligatiebeleggingen beide een negatief rendement lieten optekenen. Van de 28 jaar waarvan data beschikbaar zijn, is er slechts één jaar geweest waarin beide beleggingscategorieën moesten inleveren en dat was in 2015. Het jaar 2018 wordt daarmee een van die uitzonderlijke jaren waarin u, achteraf gezien, uw vermogen beter op een spaarrekening had kunnen laten staan dan te beleggen in aandelen of obligaties. Met andere woorden: “Cash was king”. Zelfs bij een spaarrente van nagenoeg nul.

In 2018 lieten zowel aandelen als obligaties een negatief rendement zien
(Bron: Blackrock)

Vooruitblik 2019

Als gevolg van de verwachte afname van de economische groei en het beleid van de centrale banken keerde in 2018 de volatiliteit op de financiële markten terug. Dit geeft beleggers het gevoel dat de markt plotseling heel risicovol is geworden. Enerzijds logisch door de flinke daling in het laatste kwartaal, anderzijds niet terecht want de volatiliteit week niet veel af van het lange termijn gemiddelde. Het was meer de lage volatiliteit in 2017 die uitzonderlijk was. Een afzwakking van de economische groei is na tien jaar van herstel na de financiële crisis niet verwonderlijk en dat de volatiliteit dan weer wat toeneemt verbaast ook niet. Zeker als dit gepaard gaat met politieke onzekerheid en centrale banken die een nieuwe richting inslaan. De markt lijdt echter vaak het meest van het lijden dat men vreest. Als lange termijn beleggers moeten we er dus voor waken dat we ons niet door het negatieve sentiment mee laten slepen en te weinig oog hebben voor de positieve punten, zoals een mogelijke oplossing voor de politieke conflicten of de relatief gunstige waarderingen van aandelen. We kunnen daarom niet genoeg benadrukken dat zowel hoop als angst ‘emoties’ zijn, die juist de vijand zijn voor een goed rendement op langere termijn. Want beleggingsbeslissingen die uit angst worden genomen, pakken vaak verkeerd uit. Het beheersen van uw emoties is net zo belangrijk als het beheren van uw beleggingen waarbij uw beleggingsstrategie gebaseerd moet zijn op uw risicobereidheid en niet op voorspellingen of onderbuikgevoelens. Daarbij moet het een geruststelling zijn dat onze breed gespreide portefeuilles zich al van heel wat onzekere periodes hebben hersteld en juist zijn samengesteld om forse correcties en bear markets te doorstaan. Soms is de verleiding om op gebeurtenissen te reageren erg groot, maar dat is meestal niet ideaal. Rustig blijven waar andere beleggers onrustig zijn, is tot nu toe nog altijd de beste weg naar beleggingssucces gebleken.