Terugblik

Het derde kwartaal van 2019 resulteerde in positieve rendementen voor zowel aandelen als obligaties en paste daarbij goed bij de sterke trend die we al het gehele jaar zien. Echter, ook in dit kwartaal werden beleggers weer met de nodige koersschommelingen geconfronteerd. Met name de maand augustus, en vooral het begin daarvan, verliep zeer volatiel. Er ontstond ongerustheid door een hernieuwde escalatie van het handelsconflict tussen de VS en China, de ontwikkelingen omtrent de Brexit en de politieke situatie in Italië.

De hernieuwde monetaire verruiming door centrale banken in Europa en de VS en fiscale stimuleringsmaatregelen van diverse overheden werden positief opgepakt door de aandelenmarkten. Centrale banken reageren hiermee op verzwakking van de macro-economische trends. De publicatie van de winstcijfers van de bedrijven over het tweede kwartaal had over het algemeen een beperkte impact. De winstcijfers bleken beter dan verwacht, maar de winstverwachtingen waren vlak voor het cijferseizoen wel naar beneden bijgesteld. Doordat macro-economische cijfers wel meevielen ten opzichte van de verwachtingen, is de recessieangst weer wat naar de achtergrond verdreven. 

Er was goede steun voor de obligatiemarkten. De FED in Amerika verlaagde de bandbreedte voor de beoogde rente in tweede stappen van 25 basispunten naar 1,75%-2,00%. En ook de ECB zat niet stil. Zij verlaagde de depositorente naar -0,50% en lanceerde een nieuw obligatie-inkoopprogramma ter grootte van € 20 miljard per maand vanaf 1 november en zonder vooraf vastgestelde einddatum.

De toch al zeer lage effectieve rendementen op staatsobligaties daalden nog verder in het afgelopen kwartaal. Zo bereikte de rente op Duitse tienjarige staatsobligaties een nieuw dieptepunt van -0,72% op 28 augustus. Een derde van alle overheidsleningen wereldwijd en twee derde van de staatsleningen in Europa levert nu een negatief rendement op. Daardoor noteert nu voor bijna USD 17.000 miljard aan wereldwijde obligaties tegen een negatieve rente.

Modelportefeuilles fondsen

Binnen onze fondsenbeheer portefeuilles rendeerden de aandelenbeleggingen conform onze benchmark in de vorm van de iShares MSCI ACWI ETF. De aanpassingen binnen het factorgedeelte van onze portefeuilles werpen hun vruchten af. Vier van de vijf factor etf’s presteerden in lijn met de benchmark. De ‘lage volatiliteit’ aandelen deden het met name door de maand augustus het beste met een rendement van 8,10% over het afgelopen kwartaal. De vijf factoren houden dit jaar gezamenlijk de wereldwijde index bij en over een langere termijn verslaan zij de index. De rendementsverschillen tussen de factoren onderling kunnen echter enorm zijn.  Binnen het obligatiegedeelte werden ook positieve rendementen opgetekend, zij het minder dan bij onze aandelenbeleggingen. Doordat uit oogpunt van risicomanagement de gemiddelde looptijd van onze obligatieportefeuille korter is dan die van onze benchmark, stegen deze beleggingen echter minder hard dan de benchmark. Als gevolg van de verder gestegen obligatiekoersen hebben we onze portefeuilles aangepast door kortlopende obligaties te verkopen en een nieuw fonds op te nemen binnen de categorie risicobeperkende alternatieven. Meer hierover leest u elders in deze nieuwsbrief en uiteraard in ons portal.

Vooruitblik

De waarderingen lijken nog steeds niet hoog, met een koers-/winstverhouding (op basis van toekomstige winsten) van circa 15,50 voor de iShares MSCI ACWI ETF. Deze waardering is in lijn met het historisch gemiddelde.  Het dividendrendement van de iShares MSCI ACWI ETF noteert daarnaast rond de 2,70% per jaar. De historisch lage rentes maken aandelen bovendien relatief  aantrekkelijk, en daarnaast was de risicopremie op aandelen de afgelopen jaren nog nooit zo hoog. De economische cijfers van de afgelopen periode tonen over het algemeen een lichte verbetering en wijzen niet op een aanstaande recessie. Veel beleggers zijn echter sceptisch en terughoudend als gevolg van “recessie angst”. Dit gevoel wordt gevoed door uitspraken van onder andere oud bankpresident Nout Wellink die een recessie binnen een jaar voorspelt. In augustus werd dan ook bijna net zo vaak gegoogeld op het woord recessie als in maart 2009, het dieptepunt van de globale financiële crisis. Maar welke signaleren wijzen nu echt op een aanstaande recessie?

De verwachting is dat de aandelenmarkten blijven balanceren tussen de onzekerheid die wordt veroorzaakt door de handelsoorlog en het verwachte positieve effect van acties van centrale banken en overheden. Dit zal dus waarschijnlijk met de nodige volatiliteit gepaard blijven gaan.

Rendementen financiële markten in Euro’s